Manometrija jednjaka visoke rezolucije

Konvencionalna stacionarna manometrija pruža podatke o ezofagealnim pritiscima i o peristaltici, ali ne može da kompletira sliku o kompletnoj ezofagealnoj funkciji. Takođe, stacionarna manometrija ima slabiju senzitivnost i specifičnost, tako da kod simptomatičnih pacijenata manometrijski nalaz nekada može biti normalan, dok kod asimptomatičnih može ukazati na određene poremećaje motiliteta, najčešće inefektivni motilitet jednjaka. Većinu ovih nedostataka uspela je da prevazidje manometrija visoke rezolucije (High Resolution Manometry- HRM).

Zašto je HRM superiornija od konvencionalne manometrije?

Osnovne prednosti HRM su mogućnosti preciznog razlikovanja i praćenja pokreta funkcionalno definisanih kontraktilnih elemenata jednjaka i njegovih sfinktera, kao i jednostavno razlikovanje izmedju luminalnog porasta pritiska zbog spastičnih kontrakcija i onih koji nastaju usled zaglavljenog bolusa u nefunkcionalnom jednjaku. Pravljenje ovih razlika objektivizuje dijagnitkovanje ahalazije, distalnog spazma jednjaka, funkcionalne obstrukcije i njihovih subtipova.

Manometrija jednjaka visoke rezolucije
Manometrija jednjaka visoke rezolucije

Kako se izvodi HRM?

Za razliku od katetera konvencionalne stacionarne manometrije koji uglavnom ima 4 ili 8 senzora koji su raspoređeni na po 5cm udaljenosti, kateteri manometrije visoke rezolucije imaju daleko gušće raspoređene senzore za merenje pritiska (na svakih 1 cm), značajno veći broj senzora (36 kod većine sistema), kao i unapređenu softversku prezentaciju. Korišćenjem ove tehnologije dobija se prostorno-vremenska “mapa” koja za razliku od linijskog prikaza konvencionalne manometrije daje slikovit prikaz celokupne funkcije jednjaka i oba sfinktera. Sama tehnika izvođenja manometrije visoke rezolucije kao i interpretacija nalaza su tehnički manje zahtevni od stacionarne. Nakon insercije katetera kroz nozdrvu u jednjak i početni deo želuca, pacijent napravi nekoliko gutljaja nakon čega je pregled završen, kateter se izvadi i započinje interpretacija nalaza. Već spomenuta prostorno vremenska mapa formira se koristeći koordinatni sistem, pri čemu je vreme predstavljeno na horizontalnoj osovini, dok su vrednosti pritiska u različitim segmentima jednjaka i njegovih sfinktera predstavljen na vertikalnoj osovini. Jačina merenih pritisaka predstavljena je bojom, tako da crvena označava jače pritiske, dok plava boja slabije, a precizna jačina određena je različitim nijansama u spektru ovih boja (skala spektra je predstavljena na dnu ekrana za interpretraciju nalaza). Zbog gusto raspoređenih senzora prezentacija sfinktera je značajno preciznija, na primer pokret gornjeg i donjeg sfinktera prilikom gutanja ne utiče na manometrijsko merenje, posebno kod bolesnika sa hijatalnom hernijom.

Kada je HRM naročito korisna metoda?

Posebnu kliničku primenu manometrija jednjaka visoke rezolucije nalazi u evaluaciji poremećaja motiliteta jednjaka. Konsenzus konferencijom stvorena je danas široko prihvaćena Čikago klasifikacija. Pored algoritamski definisanih dijagnostičkih parametara, Čikago klasifikacija podrazumeva striktan protokol izvođenja manometrijskog pregleda, kao i objektivizaciju definisanih manometrijskih vrednosti. Ona striktno pokriva polje poremećaja motiliteta jednjaka, ne definiše normalnu topografiju pritisaka gornjeg i donjeg ezofagealnog sfinktera, već prevashodno dva osnovna parametra, odnosno procenu relaksacije na nivou ezofagogastričnog prelaza (EGP), i deglutivnu funkciju jednjaka. Manometrijskih pregled prema kriterijumima koji su definisani Čikago klasifikacijom podrazumeva evaluaciju sa 10 gutljaja 5 ml vode, i to dok je bolesnik u uspravnom položaju. Potom se vrši procena relaksacije na nivou EGP-a, te karakterizacija kontraktilne funkcije tela jednjaka i takozvane “bolus presurizacije”.