Šta je manometrija jednjaka?

Manometrija jednjaka je specijalizovani pregled kojim se procenjuje funkcija jednjaka i njegovih sfinktera (gornjeg i donjeg). Ova dijagnostička procedura omogućava kvalitativnu i kvantitativnu procenu pritisaka tela jednjaka i njegova dva sfinktera, donjeg i gornjeg ezofagealnog, njihove međusobne koordinacije i ukupnog motiliteta jednjaka.

Ova metoda je široko prihvaćena u ispitivanju motorne funkcije jednjaka i njegovih sfinktera kao i predstavlja “zlatni standard dijagnostike“ svih primarnih poremećaja motiliteta jednjaka. Cilj manometrije predstavlja određivanje ukupne i abdominalne dužine kao i kompletnosti relaksacije oba ezofagealna sfinktera uz evaluaciju peristaltičke funkcije tela jednjaka.

Kako izgleda manometrija jednjaka?

Pregled se izvodi plasiranjem tankog katetera kroz nos u jednjak i želudac. Na svom vrhu ovaj kateter ima posebne senzore za merenje pritiska. Pravilnim plasiranjem i postepenim izvlačenjem katetera lekar dobija sliku na računaru koji posebnim softverskim programom obrađuje podatke koji se mere manometrijskim aparatom.

Manometrija jednjaka, kao visoko specijalizovan pregled, daje nam detaljne informacije o funkciji jednjaka, i zlatni je standard za dijagnostiku ahalazije i drugih motornih poremećaja jednjaka. Takodje manometrija predstavlja i važan pregled u pripremi bolesnika za antirefluksnu hiruršku proceduru.

Kada se izvodi manometrija jednjaka?

Ovaj pregled se izvodi kod sumnje na funkcionalna oboljenja jednjaka, odnosno kada postoje simptomi poput otežanog gutanja odnosno bolova iza grudne kosti. Ovaj pregled se izvodi kada prethodna dijagnostika (rendgengrafija jednjaka, endoskopija gornjeg digestivnog trakta) nisu ukazali na postojanje poremećaja ili u cilju dopune dijagnostike kada već postoji jasno dokazano funkcionalno oboljenje jednjaka, ali je neophodno ga potvrditi ili ustanoviti specifičnosti istog (na primer, potvrđivanje i određivanje podtipa ahalazije).

Ovom procedurom je moguće, sa visokim stepenom sigurnosti, dijagnostikovati primarne poremećaje motiliteta jednjaka, kao što su ahalazija, difuzni spazam jednjaka ili hipertenzivni DES, kao i sekundarne, odnosno sistemska oboljenja koja oštećuju funkciju jednjaka (skleroderma, dermatomiozitis, oboljenja vezivnog tkiva, dijabetes ili alkoholna neuropatija).

Opšte indikacije za manometriju jednjaka se mogu podeliti u 4 grupe: dijagnostičke, preoperativne, postoperativne i istraživačke (odgovori na lekove, prokinetike i IPP, i njihov uticaj na motilitet).

Manometrija Indikacije
Dijagnostička Neopstruktivna disfagija. Poremećaj motiliteta tela jednjaka i/ili DES-a je najverovatniji uzrok.
Nekardijalni bol u grudima. Jako sličan angini pektoris i može nastati usled poremećaja motiliteta jednjaka. Prisutan kod oko 50 % bolesnika sa negativnom koronarnom angiografijom.
Respiratorni poremećaji
Preoperativna Procena anatomije DES-a i funkcije tela jednjaka.
Mehanički nefunkcionalan sfinkter (>50 % bolesnika sa GER-om), je loš prognostički faktor u dugoročnoj konzervativnoj terapiji.
Lokalizacija DES-a u cilju postavljanja sonde za 24 časovnu pH metriju.
Postoperativna Procena odgovora na načinjenu hiruršku proceduru, odnosno otkrivanje razloga i procena neuspeha hirurške procedure.
Objektivno određivanje postizanja očekivanih rezultata operacijom
Istraživačka Odgovori na lekove (IPP i prokinetici) i njihov uticaj na motilitet.

 

Značaj manometrije u hirurškom lečenju oboljenja gornjeg digestivnog trakta

Precizna preoperativna dijagnostika predstavlja imperativ u cilju obezbeđivanja optimalnih rezultata lečenja i omogućava tačnu identifikaciju patološkog procesa, određivanja težine same bolesti i planiranje adekvatnog operativnog zahvata.

Posledično, objektivna postoperativna procena hirurškog lečenja je takođe od velikog značaja u cilju kvantifikacije uspeha operativnog lečenja.

Osnovni ciljevi postoperativne manometrije kod funkcionalnih oboljenja EGP-a su: procena perzistentnih, rekurentnih ili novih simptoma nakon načinjene hirurške procedure, procena fiziološkog stanja nakon operacije i njihovo povezivanje sa simptomima, kao i isključivanje sekundarnih poremećaja motiliteta u slučaju pojave simptoma. Od posebnog značaja u postoperativnoj evaluaciji je tačno definisanje dobro načinjene Nissen-ove fundoplikacije. Danas se smatra da je fundoplikacija (zona visokog pritiska distalnog jednjaka) dobro načinjena ako je njena ukupna dužina oko 3.5 cm, abdominalna oko 3 cm, a bazalni pritisak same fundoplikacije viši od 12 mmHg . U slučaju da se manometrijski verifikuje zona visokog pritiska duža od 4 cm, smatra se da se radi o neuspehu procedure, u smislu spada fundoplikacije, a ako se registruje kruralna impresija, onda je došlo do popuštanja kruseva dijafragme i posledične hernijacije fundoplikacije.