Kalkuloza zučne kese

Funkcija žučne kese

Žučna kesa je kruškoliki organ koji predstavlja rezervoar žuči i nalazi se priljubljena uz donju ivicu jetre. Dugačka je 7-10 centimetra, široka 3 do 4 na najširem delu i zapremine je od 30 do 50 mililitara. Anatomski posmatrano žučna kesa se sastoji od dna, tela, levkastog suženja na prelazu tela u vrat i vrata koji se nastavlja u cistični kanal (ductus cysticus-a) odnosno izvodni kanal žučne kese. Sam cistični kanal je dužine 3-4 centimetra. On se uliva u glavni hepatičnični vod, formirajući zajedno glavni žučni vod koji žuč sprovodi u dvanaestopalačno crevo.Položaj žučne kese u odnosu na susedne organe – jetru, pankreas i dvanaestopalačno crevo

U primarnoj žuči koju stvara jetra voda čini oko 97% dok 3% čine ostale supstance, pre svega žučne soli, holetserol, lecitin, bilirubin, mucin, elektroliti i neki enzimi. U žučnoj kesi zbog resorpcije vode žuč se koncentriše i izrazito raste udeo holesterola, žučnih boja, belančevina i elektrolita. Tokom dana odrasla osoba izluči oko 1000 ml žuči a količina varira od 500 do 1500 ml i zavisi od ishrane. Žuč se stvara neprekidno u jetri i između obroka se nakuplja u žučnoj kesi gde se koncentriše 6 do 10 puta. Nakon obroka pod uticajem supstanci koje se nazivaju holecistokinetici dolazi do kontrakcije žučne kese te žuč otiče u dvanaestopalačno crevo. Osnovna funkcija žuči se odnosi na ulogu u procesu varenja masti. Takođe žuč pomaže resorpciju vitamina rastvorljivih u mastima kao što su vitamin D, E, K, A. Osim što učestvuje u apsorpciji masti, pomaže i u izlučivanju holesterola, bilirubina, gvožđa i bakra. Žučne kiseline su glavna aktivna komponenta žuči, izlučuju se u dvanaestopalačno crevo i efikasno reasorbuju, odnosno vraćaju u završni deo tankog creva, odakle venskim putem ponovo dospevaju u jetru.

Kalkuloza žučne kese

Kalkuloza žučne kese jedno je od najčešćih oboljenja digestivnog trakta u opšte i karakteriše se formiranjem kalkulusa u žučnoj kesi. Kalkuloza žučne kese je jedno od najčešćih oboljenja a operacije zbog kaluloze žučne kese predstavljaju jedne od najčešćih u abdominalnoj hirurgiji. Pretpostavlja se da 3%-10% od svih bolesnika sa akutnim bolom u trbuhu potiče od upale žučne kese. Učestalost javljanja kalkuloze uzrokovana je polom, rasom, geografskim položajem. U tom smislu, više je prisutna u Evropi i Severnoj Americi, a manje u Aziji.

Učestalost

Prisutna je kod 10–20% odraslih u Evropi i SAD, u 20% starijih od 40 godina i 30% starijih od 70 godina. Razlog ovakvog obima rasprostranjenosti ovog obolenja je prevashodno u neadekvatnom načinu ishrane (masna i visoko kalorična hrana). Formiranje kalkulusa najčešće se javlja kod osoba srednjeg i starijeg doba. Češći su kod žena koje su rađale kao posledica metaboličkih promena u trudnoći. Učestalost kalkuloze se smanjuje posle menopauze, a viša je i kod žena koje su koristile kontraceptivne lekove u dužem vremenskom periodu.

Kako nastaje?

U formiranju žučnih kamenaca u žučnoj kesi odlučujuću ulogu imaju poremećaji u sastavu žuči, mada mogu postojati i drugi uzroci kao npr. hipersaturacija žuči bilirubinom u hemolitičkim bolestima. Najveći broj kalkulusa (70-90%) u žučnoj kesi sastoji se od holesterola. Takvi kalkulusi su uglavnom glatki i čvrsti a na preseku imaju tipičnu slojevitu građu. Preostalih 10-30% konkremenata su bilirubinski ili mešoviti i sadrže bilirubin, holesterol, žučne soli, organske materije a ređe i soli kalcijuma. Ovi konkrementi su uglavnom nepravilnog oblika, tamne, mrkozelene boje i mekši su od holesterolskih.

Klinička slika

Značajan broj osoba sa kalkulozom je bez ikakvih tegoba, a čak dve trećine pacijenata dobro podnosi ovo stanje tokom života. Na žalost, kod određenog broja obolelih dolazi do komplikacija u vidu akutne upale žučne kese, odnosno akutnog holecistitisa. U slučaju čestih ponavljanja upala nastaje stanje koje se naziva hronični holecistitis. Osnovna manifestavija upale žučne kese predstavlja naglo nastao jak bol pod desnim rebarnim lukom i u gornjem središnjem delu trbuha koji se često širi ka desnoj lopatici i praćen je mučninom i povraćanjem.

Lečenje

Holecistektomija je metoda izbora u lečenju simptomataske kalkuloze žučne kese, a već više od dve decenije metoda se u najvećem broju slučajeva izvodi laparoskopskim pristupom problemu.

Nastavite sa čitanjem