Šta je digestivni trakt?

Digestivni trakt (sistem organa za varenje ili gastrointestinalni trakt) se sastoji iz niza organa u kojima se odvijaju faze varenja i apsorpcije. Ovaj sistem kontinuirano snabdeva organizam vodom, elektrolitima i hranom, a da bi se to ostvarilo neophodno je normalno kretanje tečnosti i hrane, lučenje sokova i varenje hrane, apsorpcija produkata varenja, kao i kontrola svih ovih funkcija nervnim i hormonskim sistemima. Anatomski, ceo digestivni trakt može se podeliti na dva dela – gornji i donji. Granicu izmedju gornjeg i donjeg dela digestivnog trakta predstavlja suspenzorni duodenalni ligament takodje poznat i kao Treitz-ov ligament.

Anatomski i funkcionalno posmatrano gornji digestivni trakt se sastoji iz usne duplje, ždrela, jednjaka, želuca i dvanaestopalačnog crevaUsna duplja ima funkciju primanja hrane. U usnoj duplji se nalaze pomoćni organi za varenje: zubi, jezik i pljuvačne žlezde. Osnovna uloga ovih organa ogleda se u mehaničkoj obradi hrane i u otpočinjanju procesa varenja hrane.  Jednjak se definiše kao mišićno-membranozni tubus, odnosno cev, koja sprovodi hranu od ždrela do želuca. Osnovne uloge jednjaka su sprovođenje progutane čvrste i tečne hrane u želudac i sprečavanje vraćanja želudačnog sadržaja, dok je sekretorna uloga oskudna a apsortivna zanemarljiva. Ove funkcije jednjaka se ostvaruju preciznom kombinacijom mišića tela i dva sfinkterna mehanizma, gornjeg (GES) i donjeg ezofagealnog sfinktera (DES). Normalna funkcija tela jednjaka ostvaruje se kroz peristaltičku kontrakciju, koja je u koordinaciji sa pravovremenom relaksacijom oba sfinktera.

Sama reč ezofagus je grčke etimologije (oisophagos) i sastoji se iz dva dela: reči oisein što znači nositi, i reči phagos, što znači jesti, odnosno phagema što znači hrana. Etimologija imenice sfinkter je grčka (sphinctēr), a njena semantika je žica ili struna, odnosno onaj koji steže. U želucu se, u uslovima visoke kiselosti, odvija biohemijska razgradnja hrane. U dvanestopalačnom crevu ovako razgradjena hrana dolazi u kontakt sa enzimima jetre i gušterače koji dodatno olakšavaju razgradnju ali i apsorpciju hrane u tankom crevu.