Difuzni spazam jednjaka

Difuzni spazam jednjaka (DSJ) se definiše kao stezanje jednjaka skoro celom njegovom dužinom i predstavlja oštećenje mišićne peristaltike jednjaka uzrokovan poremećenom inervacijom. Difuzni spazam jednjaka se karakteriše simultanim neperistaltičkim ponovljenim kontrakcijama glatkih mišića jednjaka sa kliničkim manifestacijama disfagije i retrosternalnog bola.

Kontrakcije tela jednjaka mogu biti urednog (normotenzivne), smanjenog (hipo) ili povećanog pritiska (hipertenzivne). DSJ se javlja u oko 5 % bolesnika ispitivanih zbog poremećaja motiliteta jednjaka i nepoznate je etiologije.

Etiologija

DSJ najverovatnije nastaje zbog poremećaja aktivnosti propulzivnih kontrakcija u telu jednjaka nastalih nakon akta gutanja, tako da umesto normalnih peristaltičkih kontrakcija koje potiskuju hranu put napred (propulzivne kontrakcije) dolazi do spazama tela jednjaka koji ne pomeraju hranu (nepropulzivne kontrakcije). U 30% osoba sa ovim poremećajem donji ezofagealni sfinkter jednjaka takodje može biti u spazmu.

Simptomatologija

Dominantni simptomi DSJ su iznenadan jak bol iza grudne kosti sa projekcijom u leđa, najčešće praćen disfagičnim simptomima za čvrstu i tečnu hranu. Bol se javlja za vreme gutanja, uzimanja hrane, ali i bez toga, iznenada čak i u snu kada probudi bolesnika. Ove pojave se u bolesnika dešavaju bez jasnih povoda i nepoznate su etiologije. Simptomi DSJ su obično povremeni i tipično su neprogresivni. Ovaj nedostatak simptomatske i manometrijske progresije odvaja DSJ od drugih ezofagealnih uzroka bola u grudima (ahalazija, karcinom jednjaka) i angine pectoris. Retrosternalni bolovi kod bolesnika sa DSJ ne moraju da budu udruženi sa aktom gutanja, mogu da variraju od blagih do izuzetno izraženih sa širenejm u leđa i vilicu, i trajati od nekoliko sekundi do nekoliko minuta. Disfagija može nastati tokom unosa čvrste hrane ili tečnosti, i potencirana je u slučaju da su one izrazito hladne ili tople. Oboljenje se javlja češće kod anksioznijih osoba.

Dijagnostika

Klasični nalaz DES-a, najčešće se viđa tokom barijumske radiografije, pri čemu telo jednjaka tokom postojanja simultanih kontrakcija ima izgled „vadičepa“ ili „brojanica“. Normalna peristaltika postoji u gornjoj trećini (poprečno prugasti mišići), a takozvana tercijarna aktivnost ili patološka peristaltika se uočava u regionu donje 2/3 jednjaka (glatki mišići jednjaka). Epizode bolova nisu uvek povezane sa spastičnim kontrakcijama jednjaka, i pacijent može osetiti intenzivni bol čak i kada peristaltička aktivnost radiografski izgleda normalno.

Endoskopski posmatrano lumen jednjaka je obično normalnog izgleda ali se mogu videti veoma izražene peristaltičke kontrakcije, odnosno spazmi tela jednjaka naročito u distalnoj trećini. Tokom endoskopije treba posebno obratiti pažnju na prisustvo znakova GERB-a (ezofagitis, ulceracije ili suženja).

Manometrija predstavlja „zlatni standard“ u dijagnostici ovog oboljenja. Klasične abnormalnosti viđene tokom ezofagealne manometrije kod pacijenata sa DSJ su nalazi patoloških simultanih kontrakcija tela jednjaka. Za pouzdanu dijagnozu je neophodno prisustvo simultanih kontrakcija u više od 20% gutljaja prilikom manometrijskog pregleda. Manometrijski nalaz može ukazati i na česte, ponavljajuće kontrakcije visokih amplituda, dugotrajnije kontrakcije (> 6 sec.), talase visokih amplituda (> 180 mmHg), spontane kontrakcije nepovezane sa gutljajem. Pojedini bolesnici sa DSJ mogu imati i povišen pritisak DES-a sa neadekvatnom relaksacijom.

Posebnu podgrupu DSJ predstavljaju pacijenti sa segmentnim distalnim ezofagealnim spazmom koji je definisan manometrijskom prezentacijom simultanih kontrakcija ali samo u distalnoj trećini jednjaka. Značaj takvih manometrijskih nalaza je u planiranju dužine presecanja mišića distalnog jednjaka prilikom hirurškog lečenja ovih bolesnika.

Nastavite sa čitanjem