Dijagnostika ahalazije

Barijumska radiografija

Kod pacijenata koji kao simptom imaju otežano gutanje (disfagiju), barijumaska radiografija je obično prvo dijagnostičko sredstvo koje se koristi u dijagnostici. Klasični nalaz na barijumskoj radiografiji je postojanje tzv. „ptičijeg kljuna“ – suženja distalnog jednjaka sa stubom kontrasta u lumenu jednjaka. Uočava se promenjiva dilatacija jednjaka, u rasponu od normalne odnosno blage (stadijum I incipijentna ahalazija) u ranim stadijumima, preko značajno proširenog jednjaka (stadijum II dolihomegaezofagus) do masivnog (stadijum III sigmoidni jednjak) oblika u završnoj fazi. Radiografskim ispitivanjem se mogu takođe otkriti nepropulzivne, tercijarne kontrakcije tela jednjaka sa nemogućnošću „čišćenja“ barijumskog bolusa iz distalnog jednjaka. Senzitivnost barijumskog ispitivanja, iako viša nego za endoskopiju, iznosi oko 70 %.

 

Ezofagogastroskopija

Endoskopsko ispitivanje je neophodno i koristi se da bi se isključili drugi procesi koji mogu imitirati ahalaziju. Karakterističan endoskopski nalaz je proširen jednjak sa ostacima hrane i tečnosti u lumenu, bez peristaltičkih kontrakcija sa čvrsto zatvorenim DES-om koji se ne otvara prilikom insuflacije (ubrzigavanja vazduha). Nežnim pritiskom, endoskop (za razliku od peptičnih striktura ili maligniteta) prolazi kroz DES. Gastroezofagealni spoj, uključujući i pogled na kardiju iz retroverzije, treba biti brižljivo ispitan.

 

Manometrija jednjaka

Ova procedura predstavlja „zlatni standard“ za potvrdu dijagnoze ahalazije. Manometrijske karakteristike neophodne za dijagnozu ahalazije su: neefektivna (nekompletna) ili vremenski kratka relaksacija glatkih mišića DES-a nakon akta gutanja, povećanje intraezofagealnog bazalnog u odnosu na gastrični pritisak i aperistaltika tela jednjaka, koja se odlikuje bilo simultanim ili nepropulzivnim kontrkcijama amplituda, ili uopšteno odsustvom ezofagealnih kontrakcija. Kompletno odsustvo peristaltike je u najvećem broju slučajeva siguran znak ahalazije.

Ahalazija je na osnovu manometrije visoke rezoulcije podeljena na tri tipa:

  • Tip I – kompletan gubitak peristaltike tela jednjaka, sa oslabljenom relaksacijom na nivou DES-a
  • Tip II – prisutna je panezofagealna presurizacija u najmanje 20% ispitivanih gutljaja
  • Tip III – spazmi u telu jednjaka

Tip II ahalazije ima najbolji, a tip III najgori odgovor na terapiju, bilo da se radi o dilataciji ili hirurškoj miotomiji.

Posebnu podgrupu predstavljaju bolesnici sa čestim retrosternalnim bolovima i simultanim kontrakcijama tela jednjaka visokih amplituda (>37 mmHg). Ovakav manometrijski nalaz je označen kao „vigorozna ahalazija“ i predstavlja tip III, a njihovo razlikovanje od difuznog spazma jednjaka se može postići jedino manometrijskim pregledom. U oba slučaja radiografska ispitivanja mogu pokazati deformaciju jednjaka u vidu „vadičepa“ kao i postojanje divertikuluma.

 

Kompjuterizovana tomografija (CT)

U pojedinim slučajevima, naročito kod bolesnika kada postoji izrazita dilatacija sa radiografskom prezentacijom sigmoidnog jednjaka, indikovano je načiniti i kompjuterizovanu tomografiju (CT) kako bi se sagledali svi aspekti organa grunog koša pre svega u smislu oštećenja plućnog parenhima kao i direktne kompresije na okolne organe. Kod bolesnika sa postojanjem sigmoidnog jednjaka i sama radiografija grudnog koša u AP položaju može postaviti sumnju na postojanje ahalazije zbog enormne dilatacije medijastinuma naročito sa desne strane.

Radiografija grudnog koša, radiografija sa barijumom i CT kod ahalazije tipa sigmoidnog jednjaka
Radiografija grudnog koša, radiografija sa barijumom i CT kod ahalazije tipa sigmoidnog jednjaka

 

Nastavite sa čitanjem o ahalaziji

 

Lečenje ahalazije